Naar de inhoud
Pubquizkast

Spreekwoorden quiz: 20 spreekwoorden en gezegden om af te maken

Bijgewerkt op 26-10-2026 · Pubquizkast

Kort antwoord

In een spreekwoorden quiz maak je een bekend spreekwoord af of leg je uit wat een gezegde betekent. Hieronder vind je 20 gratis vragen met antwoord en betekenis, van wie A zegt tot als de kat van huis is. Een spreekwoordenronde is herkenbaar en rustig, en daardoor erg geliefd bij ouderen en in familiequizzen.

De Gouden Jaren Quiz bekijken Alle quizzen

Spreekwoorden en gezegden kent iedereen, maar weet je ze ook af te maken als iemand halverwege stopt? En wat betekent het eigenlijk precies als je de kat uit de boom kijkt? Een spreekwoorden quiz is een van de gezelligste rondes die je kunt spelen. Hij is herkenbaar, er wordt veel bij gelachen en jong en oud kunnen meedoen. Op deze pagina vind je twintig gratis vragen met antwoorden en betekenissen, plus tips om er een complete ronde van te maken.

Spreekwoord, gezegde of uitdrukking?

De woorden worden vaak door elkaar gebruikt, maar er is een verschil. Handig om te weten, zeker als iemand er tijdens de quiz naar vraagt.

SoortWat het isVoorbeeld
SpreekwoordEen complete zin met een algemene levenswijsheid. Je zegt hem als geheel.Haastige spoed is zelden goed.
GezegdeEen vaste uitdrukking met een werkwoord, die je in je eigen zin past.Iets met de Franse slag doen.
UitdrukkingEen vaste combinatie van woorden met een figuurlijke betekenis.Voor een appel en een ei.

Voor een quiz maakt het niet zoveel uit. In de vragen hieronder zitten ze alle drie, en dat zorgt juist voor afwisseling.

Spreekwoorden quiz: vijf soorten vragen

Maak het af

De klassieker. Je leest het begin voor en teams schrijven het einde op. Kies spreekwoorden waarvan het einde niet te voor de hand ligt, anders is het te makkelijk.

Wat betekent het?

Je noemt een gezegde en teams leggen in eigen woorden uit wat het betekent. Reken het goed als de kern klopt. Dit levert vaak grappige antwoorden op.

Uitbeelden

Eén speler per team krijgt een spreekwoord op een briefje en beeldt het uit zonder te praten. De andere teamleden raden. Leuk als actieve ronde tussendoor.

Plaatjesronde

Teken of print een plaatje dat een spreekwoord letterlijk laat zien, zoals twee vliegen en een vliegenmepper. Welk spreekwoord is dit? Werkt goed op de tv.

Door elkaar gehusseld

Plak de begins en de eindes van twee spreekwoorden verkeerd aan elkaar en laat teams ze weer goed zetten. Een vrolijke uitdaging voor taalliefhebbers.

Spreekwoorden quiz voor ouderen

Een gezegden quiz voor ouderen is een van de populairste activiteiten in verzorgingshuizen en bij seniorenclubs. Spreekwoorden zijn vaak diep opgeslagen in het geheugen, waardoor ook mensen die moeite hebben met nieuwe informatie hier goed in zijn. Een paar tips:

  • Lees het begin langzaam en duidelijk voor, en herhaal het een keer.
  • Laat de groep hardop samen aanvullen in plaats van op papier, dat is gezelliger.
  • Vraag na het antwoord of iemand weet waar het spreekwoord vandaan komt of wanneer het vroeger gebruikt werd.
  • Kies vooral spreekwoorden die vroeger veel gebruikt werden, die zijn het best bekend.

Speel je met mensen met dementie, lees dan ook onze tips bij de quiz voor ouderen met dementie. Meer makkelijke vragen voor ouderen, waaronder een paar spreekwoorden, vind je bij de quiz voor ouderen.

Tips voor het nakijken

Bij spreekwoorden bestaan vaak kleine varianten. Is het dansen de muizen of dansen de muizen op tafel? Is het in het gemeen of zomaar geen twee keer? Reken alle gangbare varianten goed. Het gaat erom dat de kern klopt. Bij betekenisvragen geef je een punt als de uitleg de bedoeling raakt, ook als de woorden anders zijn.

Spreekwoorden in een complete quiz

Een spreekwoordenronde past goed tussen andere rondes over vroeger. In de Gouden Jaren Quiz zit een complete ronde spreekwoorden en gezegden, naast rondes over Nederland vroeger, liedjes en artiesten van vroeger, in huis en in de winkel van vroeger, natuur en seizoenen, en bekende momenten uit de geschiedenis. Met antwoordbladen, scoreformulier en presentatie voor de tv. Combineer hem met een Koningsdag quiz voor een oranje middag, of met familiequiz vragen als de kleinkinderen op bezoek zijn.

Spreekwoorden quiz met kinderen

Kinderen kennen veel minder spreekwoorden dan volwassenen, en dat maakt een gemengde quiz juist leuk. Laat kinderen raden wat een spreekwoord betekent, letterlijk genomen. Wat zou het betekenen als de kat van huis is? Hun antwoorden zijn vaak hilarisch. Daarna legt opa of oma uit wat het echt betekent. Zo leren kinderen nieuwe uitdrukkingen en vertellen ouderen hun verhalen. Voor een familiedag is dit een van de gezelligste rondes die er is.

Waar komen spreekwoorden vandaan?

Veel Nederlandse spreekwoorden komen uit het dagelijks leven van vroeger: van de boerderij, de zee, het ambacht en de herberg. Daarom gaan ze vaak over katten, honden, ezels, smeden en waarden. Een smid wist dat je ijzer moet bewerken als het heet is, en een boer kende zijn eigen gewassen. Dat maakt een spreekwoordenronde ook een klein lesje geschiedenis. Vertel bij het nakijken waar het beeld vandaan komt, dan blijft het spreekwoord beter hangen.

Wil je het moeilijker maken? Vraag dan naar het Engelse spreekwoord met dezelfde betekenis. Veel spreekwoorden bestaan in meerdere talen, soms met net een ander beeld.

Zo gebruik je de vragen hieronder

In de twintig vragen zitten twee soorten: spreekwoorden die je moet afmaken, en gezegden waarvan je de betekenis moet geven. Speel ze als twee rondes van tien of mix ze. Bij ouderen werkt het afmaken het best, omdat het beginstuk vaak vanzelf het einde oproept. Bij een jongere groep zijn de betekenisvragen leuker, want daar ontstaan de grappigste antwoorden.

Gratis spreekwoorden quiz met antwoorden

Hieronder staan twintig vragen. Bij elke vraag vind je het antwoord en de betekenis, zodat je die na het nakijken kunt voorlezen.

20 gratis vragen met antwoord

Klik op een vraag om het antwoord te zien. Handig om zelf te spelen of als opwarmer voor je quizavond.

Maak af: wie een kuil graaft voor een ander, ...

Toon antwoord
valt er zelf in Betekenis: wie een ander kwaad wil doen, wordt er vaak zelf het slachtoffer van.

Maak af: beter ten halve gekeerd dan ...

Toon antwoord
ten hele gedwaald Betekenis: stop liever halverwege als je merkt dat je fout zit, dan dat je helemaal verkeerd doorgaat.

Maak af: wie goed doet, ...

Toon antwoord
goed ontmoet Betekenis: wie anderen helpt, wordt zelf ook goed behandeld.

Maak af: gedeelde smart is ...

Toon antwoord
halve smart Betekenis: verdriet is makkelijker te dragen als je het met iemand deelt.

Maak af: een gewaarschuwd mens telt voor ...

Toon antwoord
twee Betekenis: wie vooraf gewaarschuwd is, kan zich beter voorbereiden.

Maak af: wat de boer niet kent, ...

Toon antwoord
dat eet hij niet Betekenis: mensen staan vaak wantrouwig tegenover iets nieuws.

Maak af: geen rook zonder ...

Toon antwoord
vuur Betekenis: aan een gerucht is meestal wel iets van waar.

Maak af: oude liefde ...

Toon antwoord
roest niet Betekenis: gevoelens voor een vroegere liefde verdwijnen nooit helemaal.

Maak af: je moet geen slapende honden ...

Toon antwoord
wakker maken Betekenis: begin niet over iets waar niemand aan denkt, als dat alleen problemen oplevert.

Maak af: wie zijn billen brandt, ...

Toon antwoord
moet op de blaren zitten Betekenis: wie iets doms doet, moet zelf de gevolgen dragen.

Wat betekent het als je een kat in de zak koopt?

Toon antwoord
Je doet een miskoop: je koopt iets dat tegenvalt Oorspronkelijk betekende het: iets kopen zonder het eerst gezien te hebben.

Wat betekent het als je iets met de Franse slag doet?

Toon antwoord
Je doet het haastig en slordig Het woord slag verwijst oorspronkelijk naar een zwierige zweepslag.

Wat betekent het als je iets voor een appel en een ei koopt?

Toon antwoord
Je koopt het heel goedkoop Appels en eieren waren vroeger goedkoop en overal te krijgen.

Maak af: twee vliegen in één ...

Toon antwoord
klap slaan Betekenis: met één handeling twee dingen tegelijk bereiken.

Maak af: je moet het ijzer smeden als ...

Toon antwoord
het heet is Betekenis: grijp een kans op het juiste moment.

Wat betekent het als je de kat uit de boom kijkt?

Toon antwoord
Je wacht eerst af hoe de zaak zich ontwikkelt Je doet pas zelf iets als je ziet hoe het loopt.

Maak af: haastige spoed is ...

Toon antwoord
zelden goed Betekenis: wie te veel haast maakt, maakt fouten.

Maak af: wie het onderste uit de kan wil hebben, ...

Toon antwoord
krijgt het lid op de neus (ook goed: de deksel) Betekenis: wie te veel wil, komt bedrogen uit.

Maak af: een ezel stoot zich in het gemeen geen twee keer aan ...

Toon antwoord
dezelfde steen Betekenis: zelfs een dom dier maakt dezelfde fout geen twee keer.

Maak af: als de kat van huis is, ...

Toon antwoord
dansen de muizen (op tafel) Betekenis: als de baas of de ouders er niet zijn, doet iedereen waar hij zin in heeft.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een spreekwoord en een gezegde?

Een spreekwoord is een complete zin met een levenswijsheid. Een gezegde is een vaste uitdrukking met een werkwoord die je in je eigen zin gebruikt.

Is een spreekwoorden quiz geschikt voor ouderen?

Ja, spreekwoorden zitten vaak diep in het geheugen. Lees rustig voor en laat de groep samen hardop aanvullen.

Hoe reken je varianten van een spreekwoord goed?

Reken alle gangbare varianten goed zolang de kern klopt. Bij betekenisvragen telt de bedoeling, niet de exacte woorden.

Hoeveel spreekwoorden gebruik je in een ronde?

Tien per ronde is een goede maat. Met de twintig vragen hieronder heb je genoeg voor twee rondes.

Meer over quizvragen per thema

Bronnen